Minder pijn bij kanker door acupunctuur en acupressuur

Minder pijn bij kanker door acupunctuur en acupressuur

COMBI VITAAL | 19 februari 2020
Veel kankerpatiënten ervaren pijn. Zo’n 30% van de kankerpatiënten ervaren pijn in de beginfase van de ziekte. Dit percentage loopt op naar 60-80% van de kankerpatiënten die pijn ervaren in de latere fase. Er zijn verschillende manieren om pijn bij kanker te bestrijden, van paracetamol tot NSAID’s en (zwakke) opiaten. Een groep wetenschappers onderzocht via een systematische review en meta analyse of acupunctuur en acupressuur lichaamsvriendelijkere manieren zijn om pijn te bestrijden bij kankerpatiënten. Ze concludeerden dat dit zeker het geval is. Waarom zou je, als je gezondheid door kanker al behoorlijk onder druk staat, niet kiezen voor deze methoden? Eventueel in combinatie met (lichtere) pijnstilling die minder gezondheidsrisico’s en bijwerkingen met zich meebrengt.

Soorten pijnbestrijding bij kanker

Pijn bij kanker kan ontstaan door de groei van de tumor of door indirecte gevolgen van de ziekte zoals infecties, botbreuken of een verhoogde druk in de hersenen. Ook kan pijn ontstaan door de behandeling met chemotherapie, littekenpijn na een operatie, weefselschade door bestraling, zenuwbeschadiging of fantoompijn naar amputatie. Om pijn te bestrijden, worden eerst ‘kleine pijstillers’ ingezet zoals paracetamol en ontstekingsremmende pijnstillers (Non-Steroidal Anti-Inflammatory Drugs – NSAID’s) zoals Ibuprofen, Diclofenac, Naproxen en Indomethacine. Deze pijnstillers zijn vaak zonder recept verkrijgbaar en werken bij lichte tot matige pijn. NSAID’s kennen bijwerkingen zoals maagklachten, problemen met de bloedstolling en een verstoorde nierfunctie.

Als de ‘kleine pijnstillers’ onvoldoende werken, worden ‘zwakke opiaten’ (morfine achtige medicijnen) ingezet zoals Tramadol en Codeïne. Deze pijnstillers kennen bijwerkingen zoals braken, misselijkheid en obstipatie, sufheid, slaperigheid, verwardheid en hoofdpijn. Vaak worden na de ‘kleine pijnstillers’ de sterkte opiaten ingezet bij kankerpatiënten met pijn en worden de ‘zwakke opiaten’ overgeslagen. De sterke opiaten omvatten Morfine, Oxycodon, Methadon en Fentanyl en kennen bijwerkingen zoals verstopping, misselijkheid en slaperigheid. Via capsules, tabletten, pleisters, vloeibare drank, smelttabletten, injecties en neusspray kunnen deze middelen worden toegediend. Ondanks dat er regulier wordt beweerd dat opiaten ongevaarlijk en niet verslavend werken, zijn er genoeg gevallen bekend waaruit het tegenovergestelde blijkt.

De studies

Wetenschappers doorzochten zeven medische databases (drie Engelstalige en vier Chineestalige) tot en met maart 2019 op Randomized Controlled Trial studies (RCT’s). In deze RCT’s was de associatie bestudeerd tussen acupunctuur en acupressuur met pijn. Door een viertal erkende meetinstrumenten werd de pijnintensiteit gemeten, dit was de primaire uitkomstmaat. De primaire uitkomstmaat is datgene wat men meet om het resultaat van een gebeurtenis of interventie te bepalen. De primaire uitkomstmaat is het eindpunten waarop de statistische analyse en de powerberekening van de studie gebaseerd is.

De systematische review omvatte 17 RCT’s met 1111 patiënten. Zeven ervan waren uitgevoerd in China, zes in de Verenigde Staten en daarnaast elk één in Australië, Brazilië, Frankrijk en Zuid Korea. De meta-analyse includeerde 14 RCT’s met 920 patiënten. Voorgaande systematische reviews en meta-analyses waren uitgevoerd op basis van niet-geblindeerde studies.

Er werden twee RCT’s uit 2018 meegenomen die volgens de wetenschappers een hoge kwaliteit hadden en daardoor een meerwaarde hadden voor hun onderzoek. In totaal beoordeelden de wetenschappers zeven RCT’s met een hoge kwaliteit. Dit omdat er in deze studies een vergelijking werd gemaakt tussen acupunctuur en acupressuur en een sham-behandeling. Dit is een ‘schijn-acupunctuur’ behandeling waarbij naalden niet op acupunctuurpunten worden geplaatst of niet door de huid worden geprikt. Je kunt dit zien als een placebo.

Matig bewijs, wél weinig bijwerkingen

De laatstgenoemde categorie onderzoeken liet zien dat door acupunctuur en acupressuur een reductie van pijnintensiteit plaatsvond, in vergelijking met de placebobehandeling. Ook werd uit een deel van deze beste RCT’s afgeleid dat de pijn dusdanig minder werd zodat de dosis opioïden pijnstillers verlaagd kon worden. De auteurs merkten wel op dat de studies onvoldoende homogeen waren. Dit houdt in dat alle resultaten van de geïncludeerde studies onderling onvoldoende vergelijkbaar zijn. Door deze heterogeniteit van de studies was het bewijs aan de matige kant. Maar wat niet gereduceerd kan worden tot slechts een placebo effect, is dat er weinig ongewenste bijwerkingen te melden waren.

Bron:

  1. He Y, Guo X, May BH, Zhang AL, Liu Y, Lu C, Mao JJ, Xue CC, Zhang H. Clinical Evidence for Association of Acupuncture and Acupressure With Improved Cancer Pain: A Systematic Review and Meta-Analysis. JAMA Oncol. 2019 Dec 19.