Verminderd risico op darmpoliepen door antioxidanten, flavonolen en vitamine D

‘Verminderd risico op darmpoliepen door antioxidanten, flavonolen en vitamine D’ gepubliceerd op Natuur Diëtisten Nederland

Colorectale adenomen (goedaardige darmpoliepen) kunnen een voorstadium zijn van colorectale kanker (darmkanker). Slechts een klein deel van de goedaardige darmpoliepen kan uitgroeien tot kwaadaardige kankercellen. Toch begint in ongeveer 70 tot 80% van de gevallen van colorectale kanker in de vorm van poliepen.

Terugkeer darmpoliepen verkleind door antioxidanten

Uit onderzoeksgegevens van een Italiaanse studie, die gepresenteerd werd tijdens het congres van de American Association for Cancer Research, blijkt dat antioxidanten het risico op colorectale kanker lijken te verminderen.

Aan bovengenoemde studie namen meer dan 400 patiënten tussen de 25 en 75 jaar oud deel. Deze patiënten hadden in het verleden één of meer darmpoliepen laten verwijderen. De proefpersonen werd een antioxidantsupplement met selenium, zink en de vitaminen A, C en E of een placebo aangereikt. Na de start van de suppletie werd er respectievelijk na één, drie en vijf jaar een colonscopie bij de patiënten uitgevoerd. Bij 4,2% van de patiënten uit de antioxidantgroep kwamen de poliepen weer terug. Dit in tegenstelling tot de controlegroep, waar bij 7,2% van de patiënten de poliepen terugkeerden. Patiënten die de antioxidanten slikten, hadden 40% minder kans op terugkeer van de poliepen.

Lager herhalingsrisico darmpoliepen door flavonolen

Een andere studie toont aan dat een voedingspatroon rijk aan flavonolen mogelijk het risico verlaagt van herhaald optreden van vergevorderde colorectale adenomen. Dit was het resultaat van een studie met 1905 patiënten bij wie tot 6 maanden voor aanvang van de onderzoeksperiode minstens één darmpoliep door histologisch onderzoek was vastgesteld. Tijdens deze vier jaar durende studie werden deelnemers in willekeurige groepen verdeeld. De deelnemers volgden een vetarm (20 of minder energie% vet), een vezelrijk (18 g/100 kcal), een fruitrijk (5 of meer stuks fruit per dag) of een groenterijk (5 of meer porties per dag) dieet.

Door middel van een vragenlijst werd de voedingsinname van de deelnemers genoteerd, waarna er een schatting werd gemaakt van de inname van flavonoïden. Deze flavonoïden werden opgedeeld in de totale flavonoïden-inname, in de inname van 6 subgroepen flavonoïden en in de inname van 29 specifieke soorten flavonoïden.

De onderzoekers vonden geen verband tussen de totale flavonoïden-inname en het herhaald optreden van darmpoliepen. Wat echter wel verband hield met een verlaagd herhalingsrisico van vergevorderde darmpoliepen, was een hogere inname van flavonolen. In vergelijking met de 25% van de deelnemers met de laagste inname aan flavonolen, hadden de 25% van de deelnemers met de hoogste inname een 76% verlaagde kans op een herhalingsrisico van vergevorderde darmpoliepen.

Voedingsbronnen rijk aan flavonolen zijn: bonen, uien, appels en thee.

Vitamine D voor verlaagde kans op darmpoliepen

In het American Journal of Epidemiology is te lezen dat mensen met een hoge vitamine D-spiegel minder vaak getroffen worden door darmpoliepen. Een aantal wetenschappers concludeerde dat de kans op darmpoliepen wordt verlaagd door vitamine D. Dit bleek uit een gezamenlijke analyse die wetenschappers uitvoerden met de gegevens van drie afzonderlijke colonscopiestudies. In totaal namen er 616 patiënten met darmpoliepen deel aan het onderzoek. De controlegroep bestond uit 770 gezonde proefpersonen. Uit deze analyse kwam naar voren dat een hogere vitamine D-spiegel samen blijkt te gaan met een significant verlaagd risico op darmpoliepen.

25% Van de deelnemers met de hoogste vitamine D-spiegel bleken 41% minder kans te hebben op darmpoliepen dan 25% van de proefpersonen met de minste vitamine D in het bloed. Onder proefpersonen die regelmatig NSAID’s (ontstekingsremmende medicijnen zoals aspirine, naproxen en ibuprofen) slikten, bleek dit verband zelfs nog sterker te zijn. Het is dus mogelijk dat vitamine D de vorming remt van darmpoliepen. Het remmende effect is nog groter in combinatie met ontstekingsremmende medicatie.

Uit een eerder onderzoek, dat is uitgevoerd in 2007, is al gebleken dat hogere vitamine D-spiegels een sterk beschermend effect laten zien tegen darmkanker. Aan het onderzoek van de Third National Health and Nutrition Examination Survey in de VS namen 16.818 deelnemers mee. Bij deze deelnemers werd gekeken naar de hoeveelheid vitamine D in het bloed (gemeten als 25-OH-vitamine D) en de kans op het ontwikkelen van kanker.

De personen die deelnamen aan deze studie werden gevolgd vanaf 1988 tot 1994 (afhankelijk van het moment waarop zij aan de studie deelnamen) tot 2000. Het totaal aantal gevallen waarin kanker werd geconstateerd, was 536.

In de onderzoeksresultaten werd geen invloed gevonden op de totale sterfte aan kanker, onafhankelijk van andere factoren zoals geslacht, ras, leeftijd, etc. Bij personen met meer dan 80 nmol /L vitamine D in het bloed was de kans op darmkanker 72% lager in vergelijking met personen die de laagste hoeveelheid (<50 nmol/L) in het bloed hadden.

Commentaar NDN

Bovenstaande studies laten zien dat u de kans op darmpoliepen aanzienlijk kunt verkleinen door gebruik van antioxidanten, een flavonolrijke voeding en een voldoende hoge vitamine D-spiegel. Voedingsmiddelen rijk aan de anti-oxidanten vitamine A, C en E, zink en selenium zijn o.a. geel- en oranje gekleurde groente- en fruitsoorten, kiwi, paprika, koolsoorten, ui, knoflook, ongebrande noten en zaden, tarwekiemen en volle graanproducten zoals volkorenbrood, gierst en zilvervliesrijst.

Om te beoordelen of u over voldoende vitamine D beschikt, kunt u via uw arts uw vitamine D spiegel in het bloed laten bepalen. Deze zou bij voorkeur boven de 80 nanomol per liter moeten zijn. Voedingsmiddelen rijk aan vitamine D zijn: vette vis (haring, zalm, sardine, makreel), biologische lever, eieren en roomboter. Verder maakt u zelf vitamine D aan als u in de zomermaanden (juni t/m september) dagelijks 15 minuten onbeschermd (zonder zonnebrand en hoofddeksel) in de zon zit. Voor veel mensen is een vitamine D-rijke voeding met een zonnebad onvoldoende om hun vitamine D spiegel op een voldoende hoog peil te krijgen. Aanvulling met supplementen is dan aan te raden. Voor meer informatie en een persoonlijk voedings- en supplementadvies kunt u terecht bij een natuurdiëtist.

Literatuur en links:

  1. Congres van de American Association for Cancer Research. Houston, Verenigde Staten; 7 december 2009
  2. Bobe G, Sansbury LB, [..], Lanza E. Dietary flavonoids and colorectal adenoma recurrence in the polyp prevention trial. Cancer Epidemiol Biomarkers Prev 2008; 17(6):1344-53
  3. AM J Epidemiology 2010; 172(5):489-500

Gepubliceerd op 29 maart 2011 op de website van Natuur Diëtisten Nederland