Knutselvoedsel geeft een sombere toekomst

‘Knutselvoedsel geeft een sombere toekomst’ gepubliceerd op Natuur Diëtisten Nederland

Het cumulatieve en synergetische effect van een gezond voedingspatroon verlaagt de kans op depressie en niet bepaalde afzonderlijke nutriënten, aldus Britse onderzoekers.

“We moeten rennen, springen, vliegen, duiken, vallen, opstaan en weer dóórgaan!” We zingen dit niet alleen, we léven deze woorden. Herkenbaar? Dit leefpatroon kost zoveel energie dat we uitgeput, moe, op, en zelfs uitgeblust raken. Stress is een ware ziekte aan het worden, burn-out neemt toe en angst en depressies zijn niet meer weg te denken.

Britse onderzoekers ontdekten dat een westers dieet, rijk aan bewerkte voeding, zoals gefrituurde snacks, bewerkte vleesproducten, geraffineerde granen, suikerrijke desserten en vette zuivelproducten, de kans op een depressie met maar liefst 58% verhoogde. Een dieet rijk aan verse groenten, fruit en vis verminderde de kans op depressie met 26%. De antioxidanten die rijkelijk aanwezig zijn in een volwaardige voeding, verlagen het risico op depressie. Ook foliumzuur, een belangrijke vitamine bij de vorming van bepaalde neurotransmitters, en de omega-3 vetzuren uit vis, voorkomen depressie. Vooral het cumulatieve en synergetische effect van een gezond voedingspatroon verlaagt de kans op depressie en niet bepaalde afzonderlijke nutriënten, aldus Dr. Akbaraly, die het onderzoek leidde.

Heeft Moeder Natuur het echt zo bedoeld?

‘s Morgens wordt men uitgeput wakker en pept zichzelf op met koppen koffie, waarna men weer ontspant door een sigaretje op te steken of een lekker koekje te eten. De lunch bestaat uit kant-en-klare broodjes en de vitamientjes denkt men te halen uit voorverpakt fruit. De middagdip wordt te lijf gegaan met energiedrankjes en tussendoor wordt de verslaving aangewakkerd met suiker, gewoon omdat dit bijna overal inzit. Avondmaaltijden bestaan tegenwoordig meer uit maagvulling dan uit voeding die voedt; voeding waar het lichaam meer vet dan fit van wordt. Natuurlijk zijn er uitzonderingen op de regel, maar dit wordt zo langzamerhand de norm.

‘Natural high’ door neurotransmitters

Normaal gesproken is ons lichaam in het bezit van stofjes die zorgen voor een ‘natural high’, ontspannen toestand of juist een energiek gevoel. Deze stofjes, ook wel neurotransmitters genoemd, worden door de hersenen geproduceerd. Doordat er allerlei externe stoffen gebruikt worden om stemmingen te beïnvloeden, raakt de hele energiehuishouding ontregeld wat een zeer negatieve invloed heeft op de neurotransmitters. Doordat externe stoffen sneller worden opgenomen dan de neurotransmitters wordt men afhankelijk van deze externe stoffen. Steeds meer van deze externe stoffen zijn nodig om hetzelfde effect te krijgen; dit resulteert in een verslaving. Uiteindelijk komt de neerwaartse spiraal en volgt een totale uitputting, zowel fysiek als emotioneel. De economische crisis die we nu hebben kan in de toekomst nog veel erger worden als het ziekteverzuim toeneemt. Deeltijdbanen zijn dan nodig omdat te weinig mensen de kracht hebben fulltime te presteren.

Verslaving

Laten we een suikerverslaving onder de loep nemen. Bijna elke Nederlander is verslaafd aan suiker of snelle koolhydraten, zonder dat ze dat echt doorhebben. Producenten van voedingsmiddelen stoppen bijna overal suiker in. Het lijkt erop of ze mensen verslaafd willen houden. Dit om de verkoop te stimuleren, wat goed is voor de winst van de producenten, maar een verlies voor de gezondheid van de mensen. Alleen al het ontbijt zit doorgaans stampvol met suikers of snelle koolhydraten: cereals, jam, hagelslag, maar ook croissantjes, wit brood, ontbijtkoek en beschuit.
Wanneer mensen besluiten om minder te gaan snoepen en gezonder te gaan eten, gaat het in het begin perfect. Maar iedereen, ook ‘de doorzetter’, komt op een punt waar de regie wordt overgenomen door ‘cravings': extreme drangneigingen naar het verslavende middel.

Vreetbuien die niet overwaaien

Men kan nog zo sterk zijn, een ruggengraat hebben waar men u tegen zegt, maar elke doorzetter wordt geveld door cravings. Totdat de verslavende stof wordt ingenomen stijgt de spanning in het lichaam en wordt men steeds onrustiger. Sommige mensen kunnen gaan zweten en zelfs flauwvallen. Wanneer dit resulteert in een vreetbui, voelt men zich daarna rustig, kalm en tevreden; de hersenen hebben hun shot gehad. Hierna komt het schuldgevoel om de hoek kijken. Al deze gevoelens en achtbanen kosten veel energie. Net als bij elke verslaving raakt men op den duur compleet uitgeput, want er wordt steeds een grote aanslag gedaan op de levensenergie.

Voeden van verschillende systemen

Naast het voeden van de hersenen is het ook van belang om andere organen te voeden. Het gaat dan voornamelijk om de lever, de nieren en de spijsvertering. De lever heeft meer dan 1400 functies en kan het beste zien worden als een fabriek die de afvalstoffen (junkfood) verwerkt. Door ons huidige eet- en leefpatroon wordt de lever flink belast. Dit kan resulteren in vele verschillende vage klachten zoals; bloedarmoede, spierpijn, krampen, hoofdpijn, buikklachten, cystes, oogklachten, chronische ontstekingen, PMS, etc.

Daarnaast kunnen verslavingsacties het darmmilieu verstoren. Wanneer dit darmmilieu zodanig aangetast is door toxische verbindingen, kan de lever nog eens extra belast worden, door deze schadelijk verbindingen vanuit de darmen. Medicijngebruik (ook een ‘onschuldige’ paracetamol of ‘de pil’), milieuverontreiniging, kleurstoffen, E-nummer, maar ook emotioneel gif zorgen tevens voor een overbelasting van de lever.

Energie versus top-energie

Alleen gezonder eten door zich aan bepaalde algemene voedingsrichtlijnen te houden is onvoldoende. Ieder mens is uniek en ieder mens heeft unieke behoeftes, zowel qua eten als qua leven. Bijvoorbeeld: rauwkost is gezond, maar grote hoeveelheden kunnen bij sommige in de winter enorme gasbuiken opleveren. Mensen die het vaak koud hebben, doen er geen goed aan veel smoothies en salades te eten. Dit zijn immers voedingsmiddelen met een verkoelend effect. Handig in tropische landen, maar tijdens de winterperiode voelen gestoomde groenten, stamppotten, hachee en stoofschotels met hun verwarmende effect aangenamer

Energieverlies door te koud eten

Mensen die een dieet volgen in de winter met veel sla kunnen het snel koud krijgen. Een tip is rekening te houden met de thermisch effecten van voeding. Voedsel levert niet alleen vitaminen en mineralen, maar heeft ook een thermische werking. Globaal zijn voedingsmiddelen te verdelen in:

  • Verwarmend voedsel:
    Deze heeft meestal een scherpe, pittige en zoete smaak en zijn vaak compact, klein, droog, rood of oranje van kleur. Voorbeelden zijn ui, wortel, boerenkool, rode kool, rundvlees, walnoten, peperkorrels, gemberwortel. Voorbeelden van granen zijn; haver, quinoa, zoete rijst, gierst.
  • Verkoelend voedsel:
    Deze zijn over het algemeen waterrijk, zuur en bitter. Voorbeelden zijn; rijst, sojamelk, bladgroenten, komkommer, papaja, watermeloen, munt.
  • Neutraal voedsel:
    Deze hebben over het algemeen een neutrale smaak en zijn bruin of geel van kleur. Voorbeelden zijn; granen, melk, aardappel, roomboter.

Blussen en verwarmen

Vurige type mensen hebben baat bij wat ‘bluswerk’ met naar verhouding verkoelend voedsel en kouwelijke type mensen snakken dan naar wat voedsel dat hun kacheltje opstookt. Door wintergroenten kort te koken of te stomen voegt u warmte toe. Door ‘verwarmende ‘kruiden’ te gebruiken zoals gember, kardemon, kaneel, koriander, kerrie, knoflook, kruidnagel, peper, rozemarijn of karwij helpt u uw verteringsvuur hoog te houden. Dit geeft minder energieverlies om de uw lichaamsthermostaat steeds na koude gerechten te moeten corrigeren.

Bent u een fan van rauwkost omdat het terecht een grote leverancier is van enzymen pimp deze dan op met de bovengenoemde verwarmende kruiden. Dit vermindert een energiedip na het eten van maaltijdsalades en fruit. Samen met een zogenaamde vatathee (verwarmende kruidenthee) kunt u zo een lange schaatstocht maken. Samen met thermisch ondergoed, wollen muts en goede handschoenen kan de Elfstedentocht beginnen.

Literatuur en links:

  1. Akbaraly TN, Brunner EJ, Ferrie JE, Marmot MG, Kivimaki M, Singh-Manoux A. Dietary pattern and depressive symptoms in middle age. Br J Psychiatry. 2009 Nov;195(5):408-13.
  2. Boek: www.energieherstelplan.nl door Marijke de Waal Malefijt & Tanja Visser. Uitgeverij Schors.

Gepubliceerd op 24 januari 2010 op de website van Natuur Diëtisten Nederland