Constituties | Ayurveda

Ontdek je constitutie

In m’n consulten werk ik veel met de constituties. Als je anders of Vraagteken over wat constituties zijngezonder wilt gaan eten, is het handig om daar rekening mee te houden. Bij het woord ‘constitutie’ verschijnt er misschien een groot vraagteken boven je hoofd. Hoog tijd om dit vraagteken te vervangen door een uitroepteken!

Van vuilnisbak- tot overgevoelig type

Ieder mens is uniek, daarom heeft iedereen ook behoefte aan een uniek voedingspatroon. Er zijn natuurlijk een aantal voedingsmiddelen die voor de meeste mensen wel gezond zijn. Maar sommige voedingsmiddelen die gezond zijn voor de één, kunnen klachten geven voor de ander.

Even ter illustratie: dezelfde ‘gezonde’ smoothie of rauwkostsalade kan bij de één verteringsklachten zoals een opgeblazen buik en winderigheid geven terwijl de ander nergens last van heeft.

Sommige mensen kunnen echt alles eten en hebben nergens last van. Dit zijn de zogenaamde ‘vuilnisbakken-types’. Andere mensen hebben al last van eten als ze er naar kijken. Dit zijn de zogenaamde ‘overgevoelige types’.

Vata, Pitta… watteh?!

Dat de één zo anders reageert op hetzelfde voedingsmiddel dan de ander, heeft te maken met je constitutie. Je constitutie is het totaal aan geestelijke en lichamelijke eigenschappen. Je wordt geboren met bepaalde eigenschappen. Andere eigenschappen ontstaan na je geboorte. Het totaal aan deze eigenschappen zorgt ervoor hoe je functioneert en reageert.

Er zijn drie constitutie typen te onderscheiden:

  • Vata
  • Pitta
  • Kapha

Deze termen vinden hun oorsprong in de Ayurveda. Dit is een gezondheidsleer die ongeveer 3000 jaar geleden is ontwikkeld in India. Ayus staat voor leven en veda voor kennis; Ayurveda refereert aan de kennis van het leven.

Hert, tijger, olifant*

Vata, Pitta en Kapha klinken een beetje als ver-van-je-bed-show-termen, dus hebben de schrijfsters van het boek ‘’t Went zo’n element’ een vertaalslag gemaakt naar de meer herkenbare benamingen: hert, tijger en olifant. Het Vata-type, oftewel ‘het hert’, staat voor de elementen lucht en ether. De pittige tijger (het Pitta-type) staat voor het element vuur. De elementen aarde en water worden vertegenwoordigd door het Kapha-type, ook wel ‘de olifant’ genoemd.

Hert: kenmerken en eigenschappen

Herten hebben vaak een slanke bouw en weinig spierontwikkeling. hert constitutietype vata
Ze hebben een droge huid en transpireren niet snel. De handen en voeten van het hert zijn vaak koud en de spijsvertering is zwak. Hierdoor hebben ze snel last van verteringsklachten. Herten houden van zoete en zoute smaken, eten regelmatig kleinere porties verdeeld over de dag en zijn dol op warm eten.

Ze nemen snel dingen op in hun geheugen, maar als er geen interesse is voor het onderwerp, zijn ze het ook zo weer vergeten. Herten zijn snel onrustig, angstig en nerveus. Ze zijn lichte slapers en hebben snel moeite met in slaap vallen, doorslapen en uitslapen. Het zijn vaak zachtaardige mensen die zichzelf wegcijferen voor anderen, maar zeer streng zijn voor zichzelf. Is een hert uit balans, dan kan het een echte perfectionist of ‘control freak’ worden. Ze zijn (sfeer)gevoelig, hebben oog voor detail en zien er vaak goed verzorgd uit.

Tijger: kenmerken en eigenschappen

tijger constitutietype pittaTijgers zijn vaak sportief gebouwd. Ze hebben meestal een zachte, warme huid en transpireren snel. Een tijger kan slecht tegen veel zonlicht en hitte. Hierdoor neigen ze naar verkoelend eten en drinken. Tijgers hebben een sterke stofwisseling en spijsvertering. Ze eten en drinken vaak veel zonder hier klachten van te ondervinden. Tijgers houden van zoete, bittere en scherpe smaken.

Tijgers worden snel grijs of kaal. Als het hoofd van een tijger het kussen raakt, slaapt ie al. Ze slapen vaak diep en ononderbroken. Ze zijn snel van begrip en nemen graag de leiding. Het zijn de amicale gangmakers. Maar als ze uit balans zijn, neigen ze naar boosheid, jaloezie en woede. Vaak zijn ze wat overheersend en houden ze van materiële zaken en bezit. Ze zijn praktisch en houden van (team)sporten.

Olifant: kenmerken en eigenschappen

Olifanten hebben een zware bouw en een ontwikkeld lichaam. Ze olifant constitutietype kaphahebben een dikke, glanzende en vette huid en transpireren weinig.
Ze hebben een goed uithoudingsvermogen en een trage stofwisseling. Met hun goede eetlust en liefde voor lekker eten, neigen ze snel naar overgewicht. Olifanten zijn gek op bittere, prikkelende en scherpe smaken.

Olifanten zijn traag van begrip, maar kunnen veel dingen onthouden. Ze slapen lang en diep en voelen zich meestal gelukkig en tevreden. Ze zijn tolerant, liefdevol en vergevingsgezind. Een olifant uit balans is vaak erg gulzig, hebberig, lui of bezitterig. Ze bewegen zich soepel en kunnen mooi verhalen vertellen.

Uniek type

Ieder mens is uniek, maar da’s misschien een beetje tegenstrijdig als je nu leest dat ieder mens in te delen is in een bepaald constitutie type met bijbehorende elementen. Ik wil je natuurlijk niet in een bepaald hokje indelen, maar vaak zie je dat een bepaald element overheerst. Als je meer leert over je element, kun je erachter komen hoe je jezelf het beste kunt verzorgen. Niet alleen op voedingsgebied, maar ook op persoonlijk gebied. Het verzorgen van je element gaat namelijk vaak verder dan alleen het aanpassen van je voeding. Hoewel je met voeding al een heleboel winst kunt behalen!

Verzorg je element

Er zijn verschillende manieren om je element te verzorgen. Een overprikkeld hertje krijgt bijvoorbeeld meer rust door z’n grenzen aan te geven. Maar ook door regelmatig kleine porties te eten en voedingsmiddelen te laten staan die ‘stress’ veroorzaken zoals koffie, cola, alcohol, suiker, koemelk, tarwe of geur-, kleur en smaakstoffen.

Een vurige tijger kan meer afkoelen door het laten staan van verhittende voedingsmiddelen. Maar ook fysieke beweging helpt een tijger z’n vuur af te laten vloeien. Een gemakzuchtige olifant heeft vaak de figuurlijke pepers nodig om in beweging te komen. Maar als een olifant eenmaal in beweging is… dan kan hij bergen verzetten!

Door te zorgen voor je constitutie en ernaar te eten en te leven, breng je jezelf lichamelijk en geestelijk (meer) in balans. Klachten verminderen en ziekten worden voorkomen. Rekening houden met je element kan ook bij chronische klachten ondersteuning bieden. Het eten en drinken van voeding dat bij jouw element past, is een relatief makkelijke manier om gezondheid te behalen en te behouden.

 

Ontdek je constitutieOntdek je constitutie type

 

 

* De termen ‘Hert’, ‘Tijger’ en ‘Olifant’ zijn afkomstig uit de volgende bron: Gottschal, Tessa en Waal Malefijt de, Marijke. ’t Went zo’n element – omgaan met uw constitutie Uitgeverij Schors, Amsterdam 2010. ISBN 978.90.6378.912.1